Kraina wielkich jezior.

Mniej więcej pięć i pół godziny później od momentu uchwyconego w poprzednim poście znajduję się 6464km nad Południową Czapą Polarną (biglakes.scn):Niedawno dowiedziałem się, że pod lądolodem Antarktyki rozciąga się cały system jezior oraz rzek. Największym z jezior jest Wostok, położone pod badawczą stacją rosyjską o tej samej nazwie. Jezioro to posiada długość 250km, szerokość do 50km, zaś jego głębokość osiąga w jednym z basenów (są dwa) 800m. Uwzględniając fakt, że znaleziono ślady życia w postaci mikroorganizmów w próbkach pobranych ze spodu rdzenia który uzyskano w ramach odwiertu zatrzymanego 128m od powierzchni jeziora, istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo istnienia w nim życia.Powyższa mapa przedstawia lokalizację tych jezior. Pochodzi ona ze strony Michaela Studingera, będącego jednym z glacjologów badających jezioro Wostok. W poniższej tabeli, autorstwa również Studingera znajdują się z kolei współrzędne geograficzne największych z tych jezior:

Name	Location	Size [km2]	Depth [m]
Lake Vostok	107.5ºE, 78.5ºS	14,000	>900
Lake Concordia	124.5ºE, 74.1ºS	~800	~200-300
90ºE Lake	90.0ºE, 77.4ºS	2,000	~900
Sovetskaya Lake	78.1ºE, 88.5ºS	1,600	unknown
Lake Ellsworth	90.6ºW, 79.0ºS	100?	unknown

Warto zwrócić uwagę na pewne analogie pomiędzy antarktycznymi jeziorami podlodowcowymi a warunkami, jakie mogą panować pod lodami skuwającymi powierzchnię jowiszowego księżyca, Europy. Kto wie, być może procedury opracowane na potrzeby badań takich jezior jak Wostok znajdą kiedyś zastosowanie przy badaniach podlodowych mórz tego księżyca.
Tymczasem przypomniał mi się jeden z postów Flying Singera, zawierający film z prezentacją Bill'a Stone'a. Jest on odkrywcą i inżynierem zajmującym się projektowaniem autonomicznych robotów podwodnych. Jego najnowsza maszyna, Endurance, była testowana przez NASA w Jeziorze Wisconsin przed bardziej wymagającymi, antarktycznymi testami. Czy urządzenia typu Endurance będą badać Wostok i podobne jeziora? Cóż, trudno mi powiedzieć. Nie udało mi się znaleźć informacji, które świadczyłyby o współpracy Stone'a z glacjologami badającymi te jeziora.

Zdarzyło się w maju ...

Zgłosiliśmy się do konkursu "Odkryj swój Wszechświat" ogłoszonego przez Polskie Towarzystwo Astronomiczne oraz Miesięcznik "Wiedza i Życie". Celem konkursu jest popularyzacja wiedzy astronomicznej i pobudzenie zainteresowania naukami ścisłymi oraz zaangażowania w działalność twórczą. W skład jury wchodzą zawodowi astronomowie pochodzący z takich instytucji jak: Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika w Warszawie, Centrum Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Młodzieżowe Obserwatorium Astronomiczne w Niepołomicach. Zachęcam do przynajmniej wirtualnego odwiedzenia wyżej wymienionych instytucji. Sam przed chwilą odwiedziłem Wiedzę i Życie, gdzie przeglądając marcowy numer znalazłem Sekret Gór Gamburcewa. Od razu przypomniała mi się Kraina Wielkich Jezior. Wracając do konkursu - jego rozstrzygnięcie nastąpi do 30 czerwca 2009, zaś wyniki zostaną ogłoszone na stronie www.astronomia2009.pl.

Pora podsumować maj, a zatem ...

• Majową tematykę bloga zdominowała misja STS-125 której celem były usprawnienie i naprawa Kosmicznego Teleskopu Hubble'a. Streszczenie poświęconych jej postów jest tu. A swoją drogą - przeprowadziliśmy kiedyś zabawy edukacyjne Stacja Kosmiczna i Astronautów. Myślę, że STS-125 będzie inspiracją do następnego scenariusza podobnej gry.
  
• Odwiedziliśmy Second Life. Nie przypuszczałem, że Międzynarodowy Rok Astronomii jest obchodzony również i tam. Nie dość, że można się spotkać tam z Lewiatanem, to nawet ciemne niebo jest chronione.
  
• Za sprawą Doroty i dzieciaków z MDK pojawiły się w Orbiterze mgławice.
  
• W Celestii odnalazły się słoneczniki - tym razem nie Van Gogha lecz Thorvaldsena.
  
• Galileusz dorobił się kolejnej karty pracy, a nawet powstała o nim pewna gra.
  
• Orbiter jak najbardziej sprawdził się w geografii. Przymiarki pod fizykę zostały zrobione też.

To, czego nie udało się zrobić, znalazło się w Astromemo.

Nie tylko jeziora

Antarktyka potrafi zaskoczyć. To nie tylko kraina wielkich jezior i gór, lecz również najprawdopodobniej miejsce, gdzie zdarzył się jeden z większych kataklizmów w historii naszej planety. A wszystko to za sprawą asteroidy, której uderzenie stworzyło strukturę, która nosi nazwę Wilkes Land Crater, a której lokalizację widać na grafice poniżej, pochodzącej ze strony Ohio State University: Jest to najprawdopodobniej krater wybity przez asteroidę która spadła około 250 milionów lat temu i przyczyniła się do wymierania permskiego, w wyniku którego zniknęło 90% organizmów morskich, 60% rodzin gadów i płazów oraz 30% rzędów owadów. Warto zwrócić uwagę na porównanie z kraterem Chicxulub, będącym pamiątką po innym killerze, który najpewniej przyczynił się do zagłady dinozaurów.

Skoro już o Antarktyce mowa, to właśnie ona jest jednym z miejsc, gdzie można najwięcej meteorytów znaleźć. Poniżej zamieszczam mapkę pochodzącą z Exploring Meteorite Mysteries autorstwa NASA:

Widać na niej lokalizacje meteorytów, które zostały odkryte w trakcie ekspedycji realizowanych w ramach programów: japońskiego JARE, europejskiego EUROMET oraz amerykańskiego ANSMET.